Öfkemle Konuşuyorum | Çocuklarda Öfkeyi Tanıma ve Yönlendirme
Çocuğunuz öfkelendiğinde bağırıyor, eşyaları fırlatıyor veya vurma davranışı mı gösteriyor? Onun sadece "sinirli" olduğunu mu düşünüyorsunuz? Peki ya o öfke patlamasının altında yatan asıl duygu üzüntü, kaygı veya değersizlik hissi ise?
Öfkemle Konuşuyorum, çocukların öfkeyi korkutucu bir "canavar" olarak görmek yerine onu anlamalarını, öfkenin altındaki asıl duygularıyla yüzleşmelerini ve davranışlarını sağlıklı bir şekilde yönlendirmelerini sağlayan etkileşimli bir psiko-eğitim kitapçığıdır.
Hazırlayan: Psk. Dan. Süha Topçu
Yaş Düzeyi: İlkokul ve ortaokul yaş düzeyi (Öfke kontrol sorunu yaşayan, dürtüsel davranan veya duygularını ifade etmekte zorlanan çocuklar için idealdir).
Tema: Öfke Kontrolü, Öfke Buzdağı (Bilişsel Davranışçı Terapi), Duygu İfadesi, Empati ve Davranış Yönlendirme.
Öfke, çocuklara genellikle arkasına saklanılan korkunç canavarlar gibi gelir. Ancak bu kitapçıkta öfke canavarları çocuklara seslenerek şöyle der: "Biz canavar değiliz! Dış görünüşümüze bakıp korktuğunuz için bizi tanımaya cesaret edemediniz." .
Hikaye formatından ziyade bir çalışma defteri (workbook) olarak kurgulanan bu kitapçık, çocuğu doğrudan bir "Öfke Kasabası"na davet eder . Çocuklar, "Öfke Buzdağı" metaforuyla tanışırlar . Suyun üzerinde sadece "Öfke" görünse de, suyun altında o öfkeyi yaratan asıl canavarların; Korku, Üzüntü, Kaygı, Çaresizlik ve Değersizlik olduğunu keşfederler . Çocuk, öfkelendiğinde "Dur ve Düşün" kuralını uygulayarak suyun altındaki asıl duygusunu bulmayı ve karşısındakine vurmak/bağırmak yerine bu gerçek duyguyu ifade etmeyi öğrenir.
Öfke Anketi ve Sözleşme: Çocuğun öfke hakkındaki yanlış inançlarını ("Öfkeli hissetmek beni kötü biri yapar") yıkan testler ve öfkesini kabul ettiğine dair imzalayacağı bir "Duygu Sözleşmesi" .
Davranış Derecelendirme: Kalemini kıran bir arkadaşı üzerinden, çocuğa "Öfken 10 puan olsaydı nasıl davranırdın?", "1 puan olsaydı nasıl davranırdın?" soruları sorularak alternatif tepkiler geliştirmesi sağlanır . Kendi anılarını da 10 üzerinden derecelendireceği sayfalar sunulur .
Buzdağını Keşfetme (Duygu Eşleştirme): Çaresizlik, değersizlik, kaygı, üzüntü ve korku gibi alt duyguların sevimli canavarlarla eşleştirildiği bir farkındalık oyunu.
Duygu Günlüğü: Çocuğun hissettiği çaresizlik, kaygı, üzüntü, korku ve değersizlik anılarını tek tek yazıp, bu durumlarda nasıl tepki verdiğini çözümleyeceği derinlemesine çalışma sayfaları .
Anne ve Babalar: Çocuğunun öfke krizlerini dindirmek, "Neden bu kadar sinirleniyorsun?" diye sormak yerine, öfkenin altındaki o hassas ihtiyacı (üzüntü, kaygı) çocuğunun bulmasına rehberlik etmek isteyen ebeveynler.
Ruh Sağlığı Profesyonelleri ve Eğitimciler: Öfke yönetimi çalışan terapistlerin, psikolojik danışmanların seanslarında adım adım işleyebileceği veya ev ödevi olarak verebileceği çok kapsamlı bir çalışma kitabıdır.
